ಪರಿಚಯ ಲೇಖನ | ಯಕ್ಷ ಕಲಾ ಚತುರೆ – ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ದಯಾನಂದ ಪೂಜಾರಿ

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಪಾಡಿಯ ಕಿನ್ಯಾ ಕಜೆಯ ದಯಾನಂದ ಹಾಗೂ ವಾರಿಜ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ದಯಾನಂದ ಪೂಜಾರಿ ಅವರು 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಿದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಅವರಿಗೆ ಕಲೆಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೂಡಿತು. ಅಜ್ಜ ಸಂಜೀವ ಸಾಲ್ಯಾನ್, ತಂದೆ ದಯಾನಂದ, ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಯತೀಶ್ — ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಖ್ಯಾತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅನೇಕರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಕಲೆ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿತು ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ.

ಬಿ.ಕಾಂ ಪದವೀಧರೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ, ಪ್ರಸ್ತುತ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಯಕ್ಷಗಾನದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ನಂಟನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ವೇದಿಕೆಯತ್ತ ಮರಳುವ ಅಭಿರುಚಿ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು

ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಅವರಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದ ಗುರುಗಳು:

• ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ಪದಕಣ್ಣಾಯ

• ರವಿ ಅಲೆವೂರಾಯ

• ದಯಾನಂದ ಪಿಲಿಕೂರ್

• ಅಶ್ವಥ್ ಮಂಜನಾಡಿ

ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, “ರಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಪದ್ಯ, ಪ್ರಸಂಗದ ನಡೆ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುರಿತು ಗುರುಗಳು, ಭಾಗವತರು ಮತ್ತು ಸಹ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ನಂತರವೇ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರಗಳು

ಯಕ್ಷಗಾನದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸೆಳೆಯುವಂತಾಗಿದೆ.
ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳು:

• ಶಶಿಪ್ರಭಾ ಪರಿಣಯ – ಶಶಿಪ್ರಭೆ

• ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ – ದೇವಿ

• ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ – ಮುಂಡ, ರಕ್ತಬೀಜ

• ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಲೀಲಾಮೃತ – ಕೃಷ್ಣ, ಕಂಸ

• ತರಣಿಸೇನ ಕಾಳಗ – ಸರಮೆ

• ಭಾರ್ಗವ ವಿಜಯ – ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನ

• ಷಣ್ಮುಖ ವಿಜಯ – ಷಣ್ಮುಖ, ರತಿ

• ಬಬ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗ – ಬಬ್ರುವಾಹನ

• ಸುದರ್ಶನ ವಿಜಯ – ಸುದರ್ಶನ

ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೂ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭಾವವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಪರಿಣತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, “ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಹೆತ್ತವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಯಕ್ಷಗಾನ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಫಲ. ದುಬೈನಂತಹ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಮಯಮಿತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ — ಇದು ಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆ,” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು

ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ, ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದರೂ, “ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ ಇದೆ,” ಎಂದು ಭರವಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸನ್ಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು

• ಯಕ್ಷಯಾನ 2020 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಂತರ್ ಕಾಲೇಜು – ಸಮಗ್ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಹುಮಾನ (ತೃತೀಯ)

• ಪ್ರತಿಭಾ ಕಾರಂಜಿ (ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟ) – ದ್ವಿತೀಯ

• ಕರಾವಳಿ ಉತ್ಸವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆ – ದ್ವಿತೀಯ

ಯಕ್ಷಗಾನ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳು

ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಅವರಿಗೆ ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಹವ್ಯಾಸ.
ಅವರು ಸರಾಯು, ಮಂಜನಾಡಿ, ನಾದೋನ್ಮಯ, ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಕೃಪಾಪೋಷಿತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ, ಕೇಶವ ಶಿಶು ಮಂದಿರ ಮುಂತಾದ ಖ್ಯಾತ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಟದ ಅನುಭವ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ —

“ನನ್ನ ಕಲಾಪಯಣದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞೆ. ಅವರೇ ನನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿ.”

ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಾದ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ದಯಾನಂದ ಪೂಜಾರಿಯವರಂತಹ ಕಲಾವಿದರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಶಕ್ತಿ.

ಶ್ರವಣ್ ಕಾರಂತ್ ಕೆ., 
ಶಕ್ತಿನಗರ ಮಂಗಳೂರು.