ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬ ಇವರು ತಮ್ಮ ಎಳವೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕವನ ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಮರಾವ್ ಸೊರಬ ಮತ್ತು ಸೀತಾಬಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರರಾಗಿ 1937ರ ನವೆಂಬರ್ 29ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದ ಇವರು ಹಿರಿಯಕ್ಕ ವೆಂಕಟಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಭಾವ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಆಚಾರ್ ಇವರುಗಳ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯಟ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. 1965ರಲ್ಲಿ ಕನಕಪುರ ರೂರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರು ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಎನ್.ಎಂ.ಕೆ.ಆರ್.ವಿ. ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳುವ ಮೊದಲೇ 1995 ಮಾರ್ಚ್ 29ರಂದು ಇಹಲೋಕದಿಂದ ದೂರವಾದರು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬರು 1959ರಲ್ಲಿ ‘ದತ್ತಾವತರಣ’ ಎಂಬ ಕವನ ರಚಿಸಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ‘ಮುಸುಕು ನಸುಕು’ ಕವನ ಸಂಕಲನ 1966ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಂತರಂಗದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಚಿರಂತನ ಪ್ರೇಮ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಇವರ ಕವನಗಳ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ಮಿರಾಂಡ, ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆಂತರ್ಯವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಯಶಸ್ವೀ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದವರು ವೇಣುಗೋಪಾಲರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಸೀತಾ, ಸಾವಿತ್ರಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಶಕುಂತಲೆ ಮುಂತಾದ ಪೂರ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳ ಆಂತರ್ಯದ ತುಮುಲಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಿರಾಂಡ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರಳಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರೆ, ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸೀತಾ ಸಾವಿತ್ರಿಯರ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನ ‘ಬಿಂಬ’ದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ, ಕಾರಂತ, ಗೋಕಾಕ, ಕುವೆಂಪು, ಪು.ತಿ.ನ., ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಮೊದಲಾದ ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕವಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕವನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಹ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಶೋಧರ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ಇವರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ವೇಣುಗೋಪಾಲರು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ ಕೃತಿಯೇ ‘ಜನ್ಮಜ್ಯೋತಿ’.
‘ಜೀವ ಜೀವಂತ’, ‘ಲೂಸಿ’, ‘ಸವಾಲು’, ‘ಸುಳ್ಳುಬುರುಕಿ’, ‘ಹೂಹಿಗ್ಗು’ ಇವು ವೇಣುಗೋಪಾಲರ ಇತರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು. ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬರು ‘ರೈನಿ ಸೀಸನ್ ಇನ್ ಕನ್ನಡ ಪೊಯೆಟ್ರಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐ.ಸಿ.ಸಿ.ಆರ್. ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಟುಡೇ’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಕನ್ನಡೇತರರೂ ಕನ್ನಡ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರ ‘ಉತ್ಸವ’ ಕಥಾ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ 12 ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಈ ಕಥೆಗಳ ನಿರೂಪಣಾ ತಂತ್ರ, ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕಥೆಯ ವಸ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ‘ಬಯಲಾಗದ ಜನ’ ಇವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ. ‘ಸರೀಕರು’, ‘ಅನಾಥ ಪ್ರಭು’, ‘ಪ್ರಸಂಗ’ ಮತ್ತು ‘ಸೋಲುಗಳೇ ಇಲ್ಲ’ ಇವು ಇವರ ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು.
ಕನ್ನಡದಷ್ಟೇ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಡಿತವಿದ್ದ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬರು ‘ಟು ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅಂಡ್ ಸಿಂಗಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್’ ಮತ್ತು ‘ಆನ್ ಅಂತಾಲಜಿ ಆಫ್ ಕನ್ನಡ ಪೊಯಮ್ಸ್’ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನುವಾದ ಕೃತಿ ‘ಹಾರ್ಡ್ ಟೈಮ್’. ‘ಪಯನೀರ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಈ ಕೃತಿಯು ಹೇಮಲತಾ ಜಾನ್ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಅನಿತಾ ದೇಸಾಯಿಯವರ ‘ಪಿಕಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ನವಿಲು ತೋಟ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬರ ‘ಕಪ್ಪಿ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ‘ಉಮೇಶ ರುದ್ರ ಪಾರಿತೋಷಕ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾನವಿ’ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ದೊರೆತಿವೆ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸೊರಬರು ತಂಜಾವೂರಿನ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಡಮತ್ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬರಹಗಾರರ ಕೂಟಕ್ಕೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
