ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ | ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖಕಿ ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು, ಕುಟುಂಬ ಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಚಿತ್ರತೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದುಗರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅದರೊಳಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ, ಮಾನವೀಯತೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು ಅಡಗಿವೆ.

ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಅವರು 1917ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 8ರಂದು ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅವಲೋಕನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಮುಂದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಸುನಂದಮ್ಮರವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಕೊರವಂಜಿ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖನಗಳು ಓದುಗರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದವು. ನಂತರ ಕಥೆಗಳು, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರವನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಅಪರೂಪದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮರವರ ಹಾಸ್ಯ ಕೇವಲ ನಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಹಜ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬ ಜೀವನ, ಗೃಹಿಣಿಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಬದುಕಿನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಭಾಷೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ಸಂಭಾಷಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಹಜವಾಗಿದ್ದು, ಓದುಗರಿಗೆ ಆಪ್ತ ಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡದೆ, ಮೃದು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ದೋಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಅವರು ಅನೇಕ ಹಾಸ್ಯ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು: ‘ಜಂಬದ ಚೀಲ’, ‘ಬಣ್ಣದ ಚಿಟ್ಟೆ’’, ‘ಪೆಪ್ಪರಮೆಂಟು’, ‘ವಿವಿಧ ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕಗಳು’, ‘ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು’. ಈ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕು, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಮುಖಗಳು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.

ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ತೆರೆದವರು. ಮಹಿಳೆಯರೂ ಗಂಭೀರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಅನುಪಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸನ್ಮಾನಗಳು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಸುನಂದಮ್ಮ ಇವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ, ವಿನಮ್ರ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದರು. ವಯೋಸಹಜ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಇವರು 2006ರ ಜನವರಿ 27ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಇವರ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖಕಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೂ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಓದುಗರನ್ನು ನಗಿಸುತ್ತಾ, ಚಿಂತನೆಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.

ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜಮುಖಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಬರವಣಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಓದುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮ ಅವರ ಹೆಸರು ಸದಾ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುವಂತಹದ್ದು. ತಾವು ಕನ್ನಡ ‌‌ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನನ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಿಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಟಿ. ಸುನಂದಮ್ಮರವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಇಂದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೆನೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಪೂರ್ವಕವಾದ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

– ಡಾ. ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ರೈ ಶೇಣಿ
ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರು, ಹೊಂಬೆಳಕು ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ, ಪೆರ್ಲ